Artsen en gezondheidsfondsen klagen Philip Morris aan om misleidende AI-campagne
Een groep artsen dient vandaag een klacht in bij de Reclame Code Commissie (RCC) tegen een campagne van Philip Morris International (PMI). Volgens de artsen misleidt de campagne het publiek en probeert zij via een sturende AI-tool op oneerlijke wijze invloed uit te oefenen op de Europese besluitvorming over tabaks- en nicotineproducten. De Rookvrije Generatie (Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en Longfonds) ondersteunt de klacht van de artsen. Zij hebben over deze PMI-campagne een klacht neergelegd bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Aanleiding zijn promotieborden die momenteel in drukbezochte Nederlandse winkelgebieden te zien zijn. Via QR-codes worden voorbijgangers doorverwezen naar de website yourvoicedecides.com. Op die website worden burgers uitgenodigd allerlei bezwaren tegen strengere regels aan te klikken, waarna AI er een vloeiend betoog van maakt dat bij de Europese Commissie kan worden ingediend.
Volgens de indieners presenteert PMI de website als een neutraal platform waarop burgers hun mening kunnen geven, terwijl de opzet in werkelijkheid sterk sturend is.
Vooropgezette lobbycampagne
“Dit is geen neutrale burgerparticipatie, maar een zorgvuldig ontworpen beïnvloedingscampagne die de indruk wekt dat mensen zelfstandig hun mening geven, terwijl zij in werkelijkheid een vooraf bepaalde richting worden gestuurd. Er zijn tientallen buttons tegen strengere regelgeving, en slechts één button waarbij je kunt aangeven vóór strengere regelgeving te zijn” zegt Danielle Cohen, longpatholoog verbonden aan het LUMC.
Het is niet voor eerst dat een tabaksproducent dit soort kwalijke tactieken er op nahoudt. Eerder beïnvloedde de tabakslobby een Europees plan om hart- vaatziekten terug te dringen door vapen te promoten als een ‘gezondere keuze’.
“De tabaksindustrie heeft decennia gelogen over de gevaren van haar producten” zegt Hans Snijder, bestuurder van de Rookvrije Generatie en directeur van de Hartstichting. “Nu wekt Philip Morris met AI de indruk dat burgers spontaan in opstand komen tegen gezondheidsmaatregelen. Dit is een georkestreerde lobbycampagne van een industrie die wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen ziek maakt en doodt. Dat vinden we onacceptabel.”
Misleiding en illegale reclame
De klacht over deze recente PMI-campagne richt zich onder meer op misleiding. Daarnaast betogen de betrokken advocaten dat de campagne kwalificeert als tabaksreclame, wat in principe verboden is. Ook signaleren de advocaten schendingen van privacyrecht (AVG).
“De Reclame Code Commissie toetst niet alleen commerciële reclame-uitingen, maar ook maatschappelijke en ideële campagnes. Wij vinden dat het publiek duidelijk moet kunnen zien wie achter een campagne zit en met welk doel deze wordt gevoerd. Ook zien we hier duidelijke aanknopingspunten dat het verbod op tabaksreclame is geschonden” zegt Laura van Gijn, advocaat bij De Roos Advocaten & Notariaat. “Verder zien wij dat de AVG niet juist wordt toegepast in de interface, en dat terwijl mensen wordt gevraagd om aan te geven of ze roken of andere alternatieve tabaksproducten gebruiken. Dat zijn zeer gevoelige gegevens”.
Naast de klacht bij de Reclame Code Commissie zullen de initiatiefnemers melding doen bij Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
Witte jassenprotest
Ter ondersteuning van de klacht voeren artsen en andere betrokkenen vrijdag 5 juni op Utrecht Centraal Station een symbolische actie uit bij een van de locaties waar de promotieborden zijn geplaatst. In witte jassen en Rookvrije Generatie-truien protesteren zij tegen deze PMI campagne. De initiatiefnemers hopen dat de actie bijdraagt aan een bredere maatschappelijke discussie over de rol van de tabaksindustrie bij publieke consultaties en beleidsvorming.
Onder andere Volkskrant, Reformatorisch Dagblad, Trouw, Telegraaf, AD, RTV Utrecht, NRC, Metro, EenVandaag, BNR en Radio 1 besteedde aandacht aan de protestactie tegen Philip Morris.
